Ngài Frederick Henry Royce - Một cuộc đời đầy vinh hiển và khiêm cung chỉ dành cho cống hiến khoa học

Thứ Ba, 13 Tháng Sáu 2023

Dù đạt được rất nhiều danh hiệu và thành tựu, Ngài Frederick Henry Royce OBE luôn là một con người của sự khiêm cung, ông chỉ tự nhân bản là một "người thợ cơ khí". 90 năm sau khi ông qua đời, đầu óc thiên tài và triết lý kỹ thuật của ông, truy cầu sự xuất sắc không ngừng nghỉ, luôn tiếp tục truyền cảm hứng cho đại gia đình của thương hiệu mang chính tên của mình.

---

Từ xuất phát điểm với tuổi thơ cơ cực nhưng không nản chí...

Henry Royce sinh ra ở Alwalton, gần Peterborough, vào ngày 27 tháng 3 năm 1863, là con út trong gia đình có 5 người con. Khi cha ông, James, một thợ xay, phá sản, gia đình rơi vào thời kỳ khó khăn. Năm 10 tuổi, Royce sống ở London, làm công việc bán báo ở các nhà ga. Vì khoảng thời gian dài chịu đựng chế độ ăn uống thiếu chất trong quãng thời dài này chính là nguyên nhân chính góp phần gây ra các vấn đề sức khỏe tiêu cực mà ông phải chịu đựng ở quãng cuối đời sau này.

Ngài Henry Royce với mẫu xe Rolls-Royce thử nghiệm 6EX

Vào năm 1876, ông làm công việc chuyển phát điện tín tại bưu điện Mayfair tại trung tâm London. Trong thời gian làm việc ở đây, có lẽ vô tình một lần nào đấy ông cũng đã có cơ duyên với số địa chỉ 25 Hill Street, nơi mà cậu bé Stewart Rolls được sinh ra vào tháng 8 năm 1877. Hoàn toàn có cơ sở để tin rằng Royce có cơ hội gửi những điện tín chúc mừng tới những bậc phụ huynh đang vui mừng khi đón chào đứa con trai của họ, cũng chính là người đối tác kinh doanh định mệnh của Royce trong tương lai.

Vào tháng 9 năm đó, Royce đã tạo ra một bước đột phá đầu tiên trong lĩnh vực kỹ thuật, với tư cách là học viên của công trình đầu máy tàu lửa của Great Northern Railway tại Peterborough. Để bù đắp lại việc không được theo học hành chính quy, ông thường tham gia các lớp học tiến Anh và Toán vào ban đêm. Tuy nhiên, tình cảnh tài chính của gia đình lại một lần nữa gặp vấn đề, khi người bảo trợ của ông chính là người dì đã không thể hỗ trợ khoản phí 20 Bảng hàng năm. Không nản lòng, chàng trai Royce khi ấy mới 17 tuổi đã lên đường tìm công việc, và cuối cùng ông dừng chân với công việc là thợ chế tạo công cụ ở Leeds với một mức lương khá tốt là 1 xu/giờ.

Đến năm 1881, ông trở về London để bắt đầu làm việc trong lĩnh vực điện còn non trẻ vào thời đó. Ở cái tuổi 19, năng khiếu bẩm sinh của Royce đã giúp ông nắm giữ vụ trí thợ điện trưởng trong một công ty cung cấp điện của thành phố Liverpool. Mặc dù vậy, ông vẫn tiếp tục dành khoảng thời gian rỗi của mình để trau dồi thêm kỹ thuật điện. Đến năm 1884 thì công ty này phá sản, từ đó Royce dùng số tiền dành dụm được bấy lâu để bước đi trên con đường kinh doanh.

...Đến những tháng ngày gày dựng tên tuổi

Royce thành lập một công ty nhỏ chuyên ngành cơ khí và điện có tên F H Royce & Co tại Phố Blake, thành phố Manchester. Trong vòng vài tháng, người bạn và cũng là kỹ sư đồng nghiệp là Ernest Claremont đã tham gia làm đối tác. Từ việc chế tạo các thiết bị điện đơn giản như bộ chuông, cầu chì, công tắc và đui đèn, doanh nghiệp của Royce và Claremont đã nhanh chóng mở rộng quy mô sản xuất mọi thứ, từ máy phát điện, động cơ điện và tời cho đến cần cẩu cho công ty Manchester Ship Canal.

Ernest Claremont

Trong hơn 15 năm tiếp theo, công ty sau đó đã trở thành Royce Ltd vào năm 1894 và đạt được sự tăng trưởng bền vững và thành công về tài chính. Tuy nhiên, Chiến tranh Boer (1899-1902) kết hợp với dòng sản phẩm điện sản xuất hàng loạt giá rẻ từ Đức và Hoa Kỳ đã ảnh hưởng trầm trọng đến việc kinh doanh của công ty khi những đồng mua bán bị giảm mạnh. Sức khỏe của Royce, vốn đã rất yếu ớt, đã diễn biến xấu đi theo thời gian và cho đến năm 1902, ông bị suy sụp hoàn toàn. Vợ anh thuyết phục ông đi du lịch đến Nam Phi để hồi phục. Sau 10 tuần tịnh dưỡng, ông đã trở lại với tinh thần và thể chất sản khoái để sẵn sàng cho một thử thách mới.

Trong chuyến hải trình dài ngày ấy, Royce đã đọc được quyển sách có tựa đề The Automobile – Its Construction and Management (tạm dịch: Ô tô - Cấu trúc và Quản lý) của tác giả kỹ sư người Pháp Gerard Lavergne. Royce dù lúc này đã sở hữu một phương tiện di chuyển có động cơ bốn bánh - một chiếc De Dion - nhưng từ những gì ông đọc được ở cuốn sách của Lavergne, Royce nhận thất được người Anh đã tụt hậu xa như thế nào khi so với nước Pháp ở kỹ thuật xe ô tô.

Royce đã mua lại một chiếc Decauville hai xy-lanh đã qua sử dụng để phục vụ cho công cuộc thử nghiệm của mình. Khi tháo dỡ toàn bộ chiếc xe để kiểm tra chi tiết từng bộ phận, ông đã xác định được những vị trí tiềm năng có thể áp dụng những cải tiến. Ông quyết định rằng thay vì chỉnh sửa một chiếc xe Pháp thì mình có thể tự tạo nên một chiếc xe tốt hơn.

Ngài Henry Royce trên nguyên mẫu chiếc Rolls-Royce Phantom trong khuông viên nhà mình tại Elmstead, West Wittering, gần Chichester năm 1923.

Vào ngày 1 tháng 4 năm 1904, chiếc xe Royce 10 HP mới đã hoàn thành lần chạy thử nghiệm đầu tiên. Ba tuần sau đó, trong ngày khai mạc sự kiện Side Slip Trials, chiếc xe đã hoàn thành được 145,5 dặm (xấp xỉ 234 km) từ London đến Margate và trở về với vận tốc trung bình 16,5 mph (tương đương 26,5 km/h). Trong thời kỳ mà những chiếc xe ô tô gắn liền với hình ảnh ồn ào và nóng bức, thì động cơ của Royce đã chứng minh được sự yên tĩnh vượt trội và đáng tin cậy.


Đồng thanh tương ứng, đồng khí tương cầu

Người điều khiển chiếc xe tại Slipe Side Trials chính là Henry Edmunds, Giám đốc Điều hành của một trong những nhà sản xuất dây cáp điện lớn nhất nuớc Anh (mà tối tác kinh doanh của chính là Ernest Claremont đảm nhiệm vị trí Giám đốc). Trong số những người bạn của Edmunds có Charles Stewart Rolls, một nhà tiên phong của lĩnh vực hàng không và là một tay đua quý tộc, ông học tại Cambridge và đang buôn bán những mẫu xe Panhard của Pháp tại cơ sở C.S. Rolls & Co. ở Lillie Hall, Fulham. Và qua sợi dây gắn kết gián tiếp này, mối lương duyện định mệnh của hai người đã bắt đầu.

Henry Edmunds

Edmunds đã thuyết phục Rolls đến thành phố Manchester để gặp gỡ Royce và đánh giá chiếc xe của ông. Và rồi, "đồng thanh tương ứng, đồng khí tương cầu", sợi dây định mệnh chính thức kết nối Rolls và royce đã hình thành - hai con người mang tầm vóc của thời đại có cùng chung tầm nhìn lớn lao, bất chấp xuất thân trái ngược cũng như tuổi tác chênh lệch tận 14 năm.

Cả hai đều đồng ý rằng Rolls sẽ bán ra những mẫu xe của Royce dưới cái tên "Rolls-Royce". Thoả thuận của hai người đã cho phép Royce toàn tâm toàn ý vào việc thế kế và chế tạo nên những cỗ máy hoàn hảo, còn Rolls thì đảm nhiệm tham vọng hiện thực hoá việc bán ra dòng xe ô tô tốt nhất cộp mác Anh Quốc.

Charles Stewart Rolls, người đồng sáng lập nên Rolls-Royce cùng Ngài Henry Royce



Khi nội lực đã chín muồi, là đến lúc phát quang tinh hoa

Thương hiệu Rolls-Royce Limited ra đời vào tháng 3 năm 1906. Vào cùng năm đó, Royce sản xuất chiếc 40/50 HP 6 xy-lanh, đó cũng chính là mẫu xe Silver Ghost huyền thoại, đồng thời ông cũng bất đầu thiết kế những tác phẩm mới của "đứa con tinh thần" tại Nightingale Road, Derby.

Mẫu xe 40/50 HP 6 xy-lanh hay cũng chính là mẫu Silver Ghost huyền thoại

Xuyên suốt 2 thập kỷ, Royce tiếp tục phát triển và tinh chỉnh hoàn thiện những thiết kế ô tô của mình, đồng thời sản xuất những động cơ máy bay tốt nhất trên thế giới. Nổi tiếng nhất trong số đó, ông đã sản xuất ra động cơ 'R' cho hai chiếc thuỷ phi cơ Supermarine S6 và S6B, góp phần thúc đẩy cho sự phát triển trong tương lai của Spitfire - mẫu chiến đấu cơ hoàng gia trứ danh xuyên suốt lẫn sau Đệ Nhị Thế chiến, với mẫu động cơ 'R' chính là nền tảng của động cơ huyền thoại Merlin của chiếc máy bay này.

Mẫu thuỷ phi cơ Supermarine S6B
Chiến đấu cơ trứ danh Spitfire


Cả một cuộc đời của thành công và vinh hiển

Trong suốt sự nghiệp dài lâu và vinh hiển của mình, Henry Royce nắm giữ torng tay 301 bằng sáng chế - một kỳ tích hết sức ấn tượng đối với một vị kỹ sư không hề theo học chính quy mà chủ yếu là tự trau dồi và học hỏi từ đường đời. Vào năm 1918, ông đã được Hoàng gia Anh trao tặng danh hiệu danh giá "Order of the British Empire" (OBE: Huân chương Đế quốc Anh - Danh hiệu/Huân chương Xuất sắc nhất của Đế quốc Anh dành cho phong tước Hiệp sĩ, một danh hiệu cao quý dành cho những cá nhân có những đóng góp quan trọng cho nghệ thuật và khoa học, tham gia/làm việc với các tổ chức từ thiện và phúc lợi, và phục vụ công ngoài nền công vụ).

Vào năm 1930, Henry Royce chính thức được phong tước trở thành Sir Royce

Và vào năm 1930, Henry Royce được phong Nam tước vì những góp của mình cho ngành hàng không, và từ đó ông chính thức trở thành Sir Royce. Với sự khiêm cung đặc trưng của mình, ông đã tự tay viết thư cảm ơn cho từng thành viên trong đại gia đình Rolls-Royce khi ấy để cảm ơn vì đã cùng ông sát cánh và đóng góp mang đến cho ông vinh hạnh lớn lao này.

 

Sự ra đi của vị anh hùng quốc gia 

Ngài Henry Royce đã dành những năm cuối đời mình để tiếp tục tận tuỵ cho công việc tại nhà của mình tại West Wittering, Sussex và Le Canadel ở miền Nam nước Pháp. Ngài Royce đã trút hơi thở cuối vào ngày 22 tháng 04 năm 1933 sau trận chiến của riêng Ngài, căn bệnh mãn tính từ hệ luỵ dinh dưỡng kém của những tháng ngày cơ cực của tuổi thơ và cả đời làm việc quá độ.

Ngay cả khi trên giường bệnh, ông vẫn miệt mài dành những tinh tuý cuối cùng của mình cho công việc. Ông đã phác thảo một thiết kế bộ giảm xóc có thể điều chỉnh đầu tiên trên thế giới. Bản vẽ này vẫn còn tồn tại với những nét ghi chú được thực hiện bởi y tá của ông, vì khi ấy ông đã quá yếu để thực hiện.

Việc ông vẫn cống hiến cho những ý tưởng nguyên bản trong những giây phút cuối của cuộc đời chính là sự thể hiện nguyên bản và chân thật nhất của một tấm lòng luôn tận tâm cho cống hiến đối với sự nghiệp, cũng như là minh chứng cho một bộ óc kỹ thuật đại tài, bao quát và thông tuệ của Ngài.

Ngôi nhà Rolls-Royce tại Goodwood ngày hôm nay

Và dù 90 năm sau khi Ngài Henry Royce qua đời, đầu óc thiên tài và triết lý kỹ thuật của ông, người luôn truy cầu sự xuất sắc không ngừng nghỉ, luôn tiếp tục truyền "ngọn lửa" cảm hứng cho đại gia đình của thương hiệu mang chính tên của mình.

---

Boutique Rolls - Royce Motor Cars TP. Hồ Chí Minh, nơi kết nối trực tiếp duy nhất với Goodwood để ủy quyền xe, hiện tại địa chỉ:

Union Square Shopping Center

171 Đồng Khởi, Quận 1, TP. Hồ Chí Minh

Hotline: 081 977 8558

Giờ mở cửa: 9:00 am – 10:00 pm từ thứ Hai đến Chủ Nhật

Xưởng dịch vụ của Rolls-Royce Motor Cars đã hoạt động tại địa chỉ:

S&S Automotive Service Centre Hanoi

Số 5 Nguyễn Văn Linh, Gia Thụy, Long Biên, Hà Nội

Hotline: 0868 190 485

Giờ mở cửa: 8:00 – 17:00 từ thứ Hai đến thứ Sáu hàng tuần

Xưởng dịch vụ của Rolls-Royce Motor Cars tại TP.HCM đã hoạt động tại địa chỉ:

S&S Automotive Service Center HCMC

Số 20 Cộng Hòa, phường 12, quận Tân Bình, TP.HCM

Hotline: 0858 480 088

Giờ mở cửa: 8:00 – 17:00 từ thứ Hai đến thứ Sáu hàng tuần 

 

Tin tức khác
Mặc dù Ngài Charles Rolls đã tiên đoán về một tương lai điện khí hóa trong thế giới ô tô từ hơn 120 năm về trước, cũng như Rolls-Royce mang trong mình triết lý vận hành êm ái và từ tốn phù hợp hoàn hảo để chuyển dịch sang sân chơi xe điện, nhưng phải đến quý 4 của năm 2023 thì Rolls-Royce mới chính thức trình làng mẫu xe thuần điện của mình?
Spectre trước tiên là một chiếc Rolls-Royce, sau đó mới là xe điện. Kiệt tác này đã được hình thành một cách táo bạo, chế tạo tỉ mỉ, thử nghiệm kỹ lưỡng và hiện thực hóa một cách ngoạn mục như thế. Là một lời tuyên bố rõ ràng về định hướng tương lai của hãng, chiếc xe thông báo với thế giới những giá trị mà Rolls-Royce đại diện tại thời điểm hiện tại và trong những thập kỷ tới.
Vào ngày 12/1/2024 tại The Global City, Thủ Đức, TP. Hồ Chí Minh, Rolls-Royce Motor Cars Hồ Chí Minh chính thức ra mắt mẫu xe Coupé siêu sang thuần điện đầu tiên trên thế giới – Spectre.